|
En Büyük Oflu Alimlerden Mehmet Rüştü Aşık Kutlu
MEHMET RÜŞTÜ AŞIK KUTLU HOCA EFENDİ
Son devirdeki en önemli Oflu din âlimlerinden biridir. Reisül Kura
sıfatını taşırdı. TDV: İslam Ansiklopedisinde son devir
kıraat âlimi olarak biyografisi vardır.
Kendi yazısı ile ve hal tercümesi ve günümüz Türkçesi şöyledir :
“Muhtasar Tercüme-i Halim1901 yılında Of ilçesinin Çufarukse
Köyü’nde (Uğurlu Beldesi’nde doğdum. Kur’anıKerim ezberimi
köyümdeki fâıl muhterem hafız üstatlarımdan ikmâl ettim. İlk
tahsilimi, 40 yıl maârifte hizmet eden babam Ahmet Cemalettin
Efendi Aşıkkutlu’dan yaptım. Arapça tahsilimi, yedi yılını yaz ve
kış fasılasız devam ederek fâzıl muhterem üstad Tahir Efendi
Çalıkzade’den, iki yılını da İstanbul dersiamlarından Hacı Dursun
Efendi kıymetli üstadımızdan yaptım. Son iki yıl tahsilimi, Daru’l-Hilafe
medresesi programları ıslah edilerek bu programlar gereğince
tedrisat yapmalarına resmen müsaade edilen medreselerine imtihanla
dördüncü sınıftan kaydedildim.
Beşinci sınıf derslerini ikmal ederek altıncı sınıfa geçtim. (Bu
husustaki belgemin aslı Diyanet İşlerindeki dosyama
gönderilmiştir.) altıncı sınıfta medreseler lağvedildi. Bundan
sonra bir müddet daha adı
geçen üstad muhterem Dursun Efendi Güven’den maâni, akâid, usul-i
fıkıh, tefsir gibi derslerden hususi okudum. Bedehu İstanbul’a
giderek Hacı Hafız Hamdi Şükrü ve yeğeni Hafız İsmail Hakkı Bayrı
ve Hafız Ahmet Hamdi Varnalızade kıymetli havace efendilerimizden
aşere, takrib, tayibe derslerini ikmal ettim. (İkmâlden maksat
dereceme göre öğrendim.) Bu öğrendiklerimle 1932 yılından 1974
yılına kadar İmamlık ve vaizlik ve Diyanet İşleri Başkanlığı’nın
müsaadesiyle de Fahrî Kur’an öğreticiliği yapa geldim. Evvela
Cenab-ı Hak ve tekaddes hazretlerinden sonra da din kardeşlerimden
kusurlarımızın affını dilerim.Mehmet Rüştü Aşıkkutlu
Mehmet Rüştü Aşıkkutlu Efendi, ilk tahsilini Sultani Mezunu olan
ve maârife 40 yıl hizmet eden babası Muallim Ahmet Cemalettin
Aşıkkutlu’dan yaptı. Hafızlığını köyünün hocalarından Hafız Tahir
efendi’den ikmal ettiğinde henüz 13 yaşındaydı. Daha sonra köyün
hocası olan Şinekli (Ataköy) Müderris Bakkalzade İsmail Efendi’den
Arapça dersi okumaya başladı.
Feraiz ilmini de İsmail Efendi’den öğrendi. Arapça tahsilini Tahir
Efendi Çalıkzade ve İstanbul dersiamlarından Dursun Nuri Fevzi
Güven’den tamamladı. Medresenin altıncı sınıfına devam ederken
1924 tarihinde medreselerin kapatılmasıyla diğer derslerini Dursun
Fevzi Güven efendi’den okudu. Daha sonra İstanbul’a giderek
Serezli Hacı Hafız Ahmet Şükrü Efendi ve Hafız İsmail Hakkı
Bayrı’dan okuyarak en son olarak Hafız Ahmet Hamdi’den ve İsmail
Hakkı Bayrı’dan ayrı ayrı icazetname almıştır. İslam
Ansiklopedisinde ders aldığı hocalar hakkında ; ”babasından
hıfzını tamamladığı, Çalıkzade Tahir Efendi, Çalekli Dursun Feyzi
Efendi ve Kasımzade Hasan Efendi’den Arapça, Bakkalzade Paçanlı
İsmail Hakkı’dan ferâiz dersleri” aldığı belirtilmektedir. Ancak
işin gerçeği olarak kendi söylediklerinin doğru kabul edilmesi
gerekir.
Of Merkez Vaizi olarak görev yapması sırası ve sonrasında
21.05.1958 tarihli bir belgeye göre “tam 30 yıl Çifaruksa köyünün
resmi imam ve hatipliğini yapmıştır. Aynı zamanda yirmi iki
seneden beri bu köyde fahri Kur’an öğreticiliği vazifesini ifa
etmektedir.”
Meslek çalışmaları ile ilgili özet bilgiler şöyledir:”1932 yılında
köyünün Merkez Camii’nde imamlık yapmaya başlamıştır.
1936 yılında fahri olarak köyünde Kur’an kursu açmaya muvaffak
olmuş, bu görevini yürütürken 1941 yılında Of Merkez Vaizliği’ne
atanmıştır.1974 yılına kadar imamlık, vaizlik ve Kur’an kursu
öğreticiliği yaptı. 1976 yılında vaizlikten emekli oldu. Diyanet
İşleri Başkanlığı’nca düzenlenen ilk Kıraat İhtisas Kursu’nu 1968
yılında Uğurlu’da gerçekleştirdi. 1974-1979 yılları arasında
Ankara ve İstanbul Haseki Eğitim Merkezlerinde Hizmet içi eğitim
kurslarında dersler verdi..”
1980 yılında Halk Şairi Topal Hafız’ın Of ilçesi Saraçlı köyündeki
aile kabristanındaki mezar taşına şu yazıyı yazmıştır:
“Bilirsin okudu bin kez huzurunda kelâmınıKabûlünle ruhuna sen
refîk eyle selâmını Nice huffâza Kelâmîn hıfzına hizmetle numûne
olan Üstâzü’l-küll el-Hâfız Osman Hasîb Efendi Karaismailoğlu”
Mehmet Rüştü Aşıkkutlu Efendi, tedavi amacıyla 28.08.1980
tarihinde uçakla Trabzon’dan İstanbul’a giderken uçakta vefat
etti. Cenazesi 31 Ağustos 1980 tarihinde Of Uğurlu beldesinde
düzenlenen cenaze merasimi ile Merkez Camii yanında defnedildi .
Cenazesi 30 Ağustos Zafer Bayramı törenlerinin hemen ertesi gününe
rastladığı için cenazesine katılmayı tercih eden zamanın başbakan
yardımcısı Necmeddin Erbakan, bayram kutlamalarına katılmadığı
için zamanın devlet ricali tarafından büyük tepki almış idi. Adına
Of ilçesi Uğurlu beldesinde Merkez caminin yanında kardeşi
Kemalettin Aşıkkutlu tarafından bir türbe yapıldı. Mezarını yılda
4000 den fazla kişi ziyaret eder. Ziyaret edenler genellikle eski
öğrencileri ve halktır .
Sahasında pek çok öğrenci yetiştiren Aşıkkutlu’nun kıraat
konusunda Aşere Kaideleri, Takrîb Kaideleri, Tayyibe Tercümesi ve
Tayyibe Şerhi adlı dört eseri vardır. Henüz basılmamış olan bu
kitaplar, köyü olan Çufarukse (Uğurlu)’ da varislerinin elinde
bulunan kitaplığındadır.
Mehmet Rüştü Aşıkkutlu’nun ölümü Diyanet İşleri Başkanlığı için
büyük kayıp olur. Ölümü üzerine 15 Eylül 1980tarihli Diyanet
Gazetesi’nde onun hakkında bir çok yazı yayınlanır ve Diyanet’in
İslam Ansiklopedisi’nde onun biyografisi yer alır.
Mehmet Rüştü Aşıkkutlu ile birkaç anekdot şöyledir:
(Ali Sabit Salihoğlu tarafından anlatılmıştır.)
Mehmet Rüştü Aşıkkutlu hoca efendi, 500 haneli 6 camili Çufarukse
(Uğurlu) köyünün Merkez Camii Kuran Kursu’nda görev yapmakta idi.
Oturduğu evden görev yaptığı camiye giderken 2 cami geçerek
gidiyordu. Bir gün bizimle birlikte bir yere giderken bize
“beni burada biraz bekleyin, az sonra geliyorum” dedi. Kendisini
bekledik. Döndüğünde ona“hocam nereye uğradın?” diye sorduğumuzda
“annemi ziyaret ettim. Ben camiye giderken ve gelirken hiç
aksatmadan annemi ziyaret ederim” dedi. O zaman dinimizde annelere
verilen değeri bir kez daha idrak ettik.
Mehmet Rüştü Aşıkkutlu Hoca Efendi, Kuran Kursu öğreticiliğinden
emekli olduğunda uzman olduğu Aşere Takrip Vucuh İlmi (Kur’an-ı
Kerim’i on türlü okuma ilmi) konusunda kendisinden başka o düzeyde
bilen yoktu.
Zamanın Diyanet İşleri Başkanı Tayyar Altıkulaç, kendisini Of’taki evinde
bizzat ziyaret ederek, unutulmaya yüz tutan bu ilmi İstanbul’daki
Diyanet işleri Başkanlığı Haseki Eğitim Merkezi’nde eğitim gören
din görevlilerine öğretmesi için ikna etti. Burada yetiştirdiği
öğrencileri daha sonraları başka öğrencileri yetiştirince bu ilim
tekrar Türkiye’de canlanmıştır. Böylelikle Mehmet Rüştü Aşıkkutlu
Hoca Efendi, bu ilmin yeniden canlanmasına vesile olmuştur.
Tayyar Altıkulaç Diyanet İşleri Başkanı iken, Hacı Efendiyi bizzat
köyünde bularak onu en ileri elli kişilik din alimini seçerek
onları okut ve kaybolan aşere, takrib, tayibe, tecrit gibi ilimin
en son temsilcisi o olduğu için oda annesi hasta olduğundan
dışarıya gidemediği için seçilen o alimleri kendi masrafını
karşılamak kaydıyla kendi köyünde okuttu. Bunların yapılan icazet
merasiminde Diyanet İşleri Başkanı da bizzat katıldı. Daha sonra
annesi ölünce ikinci kadroyu Diyanetin Ankara’daki binasında
okuttu.
Üçüncü kursu ise İstanbul Haseki’de okuttu.
Haşim ALBAYRAK 2006
|
 |
|